معاينات و آزمايشهاي پروستات


اگر شما آقايي هستيد كه در سنيني قرار داريد كه مشكلات پروستات ممكن است شما را گرفتار سازد، با مطالبي كه تاكنون خوانده ايد احتمالاً اين سؤال براي شما ايجاد شده است كه آيا براي بررسي پروستاتتان بايد كاري انجام دهيد يا خير.

پزشك شما مي تواند در هنگام چك آپ (معاينه) ساليانه شما، وضعيت پروستات را هم بررسي نمايد. اگر مشكلي در پروستات شما مشاهده شود، شما را به يك اورولوژيست (جراح و متخصص كليه و مجاري ادرار) معرفي مي كنند. اورولوژيست بررسي خواهد كرد كه آيا علايم شما به علت بزرگ شدن پروستات است و يا خير و آيا اين بزرگ شدن پروستات، خوش خيم مي باشد يا خير و به چه درماني نياز دارد. براي رسيدن به پاسخ اين سؤالات، اورولوژيست از شما سؤالاتي خواهد پرسيد و نيز معاينات و آزمايشهايي انجام خواهد شد.

 

مراجعه به پزشك

دانستن علايم بيمار اهميت زيادي دارد زيرا نه فقط باعث رسيدن به تشخيص صحيحي مي شويم بلكه تصميم خواهيم گرفت كه بهترين درمان را براي او پيدا نماييم. قبل از اينكه براي علايم پروستاتتان به پزشك مراجعه كنيد، بهتر است كمي راجع به اين علايم فكر كنيد زيرا اين كار به شما كمك خواهد كرد كه بتوانيد به سؤالات پزشك به خوبي پاسخ دهيد. همچنين اهميت دارد كه به پزشك بگوييد كه چرا نگران اين علايم شده ايد و به او مراجعه نموده ايد.

بعضي از آقايان فقط مي خواهند مطمئن شوند كه علايمشان مربوط به مشكل خطرناكي نمي باشد و به درماني هم نياز ندارند. بعضي از آقايان هم داراي چنان علايم آزار دهنده اي هستند كه از درمان آن نا اميد هستند.

اگر شما فقط نگران هستيد و مي خواهيد مطمئن شويد كه مشكل خطرناكي وجود ندارد، از گفتن مشكلتان به پزشك ترسي نداشته باشيد. او با انجام معاينات و آزمايشهاي خاصي، وضعيت را بررسي خواهد كرد.

 

سؤالات اختصاصي

براي اينكه پزشك به خوبي از وضعيت پروستات شما مطلع شود، نياز دارد كه سؤالاتي از شما بپرسيد. سؤالاتي كه در اينجا آورده شده اند، نمونه اي از آنها مي باشند:

 

- آيا در آغاز ادرار كردن مشكلي داريد؟

- آيا ادرار كردن شما مدت زمان زيادي طول مي كشد؟

- آيا جراين ادرار شما به خوبي انجام مي گردد؟

- آيا بعد از ادرار كردن، ادرار همچنان قطره قطره مي آيد؟

- آيا شبها بيش از دوبار مجبور هستيد كه براي ادرار كردن از خواب بيدار شويد؟

- آيا گاهي اوقات مجبور هستيد كه براي ادرار كردن با عجله خود را به توالت برسانيد؟

همچنين در مورد ساير بيماري هايي كه داشته ايد و عملهاي جراحي كه انجام داده ايد، سؤالاتي پرسيده خواهد شد.

 

معاينه پروستات

پزشك از شما يك معاينه كلي انجام خواهد داد كه شامل گرفتن فشار خون و معاينه پروستات نيز مي باشد. شكم شما معاينه مي شود تا مشخص گردد كه آيا مثانه شما بزرگ شده است يا خير. آلت تناسلي و بيضه ها نيز معاينه مي گردند.

قسمت آخر معاينات، معاينه پروستات مي باشد. اين كار توسط پزشك انجام مي گردد كه با قرار دادن انگشتش در داخل مقعد، پروستات را معاينه مي كند. اين عمل را اصطلاحاً

"توش ركتال" مي‌گويند. بسياري از مردان از انجام اين معاينه نگران و مضطرب هستند و به خاطر همين مسئله به پزشك مراجعه نمي كنند.

براي انجام معاينه پروستات، معمولاً پزشك از شما خواهد خواست كه به سمت چپ خود بخوابيد، با اين حال بعضي از پزشكان وضعيتهاي ديگري را درخواست مي كنند. اهميت زيادي دارد كه در هنگام انجام معاينه، شما خود را تا آنجا كه ممكن است ريلكس و شل نگه داريد. خم كردن زانوهاي شما باعث مي گردد كه پروستات شما راحت تر و بهتر معاينه شود. پزشك يك دستكش نازك پلاستيكي مي پوشد و مقداري ژل بر روي آن قرار مي دهد تا انگشتش به راحتي وارد مقعد شود.

انجام اين معاينه معمولاً فقط چند ثانيه طول مي كشد و با اين معاينه، پزشك خواهد فهميد كه پروستات شما چقدر بزرگ شده است و آيا اين بزرگ شدن به علت بزرگ شدن خوش خيم پروستات (بي پي اچ BPH) مي باشد يا مسئله ديگري وجود دارد. به طور طبيعي در هنگام لمس پروستات، هيچگونه دردي ايجاد نمي شود، اما در مواقعي كه التهاب پروستات (پروستاتيت) وجود دارد، تماس انگشت پزشك با پروستات، ايجاد درد خواهد كرد.

پزشک اما براي اينكه مطمئن شود، براي شما درخواست آزمايشاتي خواهد نمود تا بتواند درمان صحيح خود را انجام دهد. بعضي از اين آزمايشها به طور كلي در همه افراد انجام مي شوند و بعضي ديگر در شرايط خاصي صورت مي گيرند.

يك نمونه ادراري از شما گرفته خواهد شد تا بر روي آن آزمايش شود. يك نمونه خون معمولاً براي ارزيابي چگونگي عملكرد كليه هاي شما و نيز براي اندازه گيري ماده اي كه اصطلاحاً به آن "آنتي ژن خاص پروستات" يا "پي اس اي" (PSA) گفته مي شود، از شما گرفته مي شود. پي اس اي (PSA) بقدري اهميت دارد كه ما يك فصل از كتاب را به آن اختصاص داده ايم. نتايج آزمايشهاي خون معمولاً در عرض چند روز آماده مي شوند.

آزمايشهاي پروستات: بعد از انجام معاينات و پرسيدن بعضي از سؤالات از شما، پزشك خواهد دانست كه وضعيت سلامت و پروستات شما چگونه است.


سرطان پروستات


نحوه تشخيص سرطان پروستات:

تفاوت بين سرطان پروستات و بزرگ شدن خوش خيم پروستات (BPH)، آن است كه سرطان مي تواند به خارج پروستات رشد كرده، بافتهاي اطراف آن را درگير ساخته و همچنين مي تواند به ساير قسمتهاي بدن هم منتشر شود (متاستاز بدهد). بخصوص مي تواند به استخوانها سرايت كرده و موجب درد و حتي شكستگي آنها شود. گاهي اوقات، خود سرطان پروستات ممكن است باعث علايم پروستات نشود و اولين علامت بيماري ممكن است در ساير قسمتهاي بدن ديده شود.

پزشك شما وقتي پروستات شمار را لمس و معاينه مي كند و در آ، حالت سفتي و نامنظمي غيرطبيعي احساس مي كند، يا وقتي مقدار PSA خون شما بالا مي رود، به وجود سرطان پروستات مشكوك مي گردد. در چنين مواقعي، پزشك درخواست سونوگرافي خواهد نمود.

گاهي اوقات بيمار به هر علتي نياز به عمل جراحي TURP پيدا مي كند كه بعد از عمل جراحي و بررسي ميكروسكوپي (پاتولوژي) بافت پروستات، مشخص مي گردد كه به سرطان پروستات هم مبتلا مي باشد. اسكن استخوان براي كشف اين نكته كه آيا سرطان به استخوانها هم انتشار يافته است، انجام مي گردد. اين كار با تزريق يك مقدار جزئي از ماده راديواكتيو به بيمار صورت مي گيرد. قسمتهايي از استخوان كه فعال هستند اين ماده راديواكتيو را جذب مي كنند كه در هنگام اسكن استخوان، مشخص مي گردند. اين يك آزمايش اختصاصي باري كشف سرطان نمي باشد زيرا در برخي از وضعيتهاي خاص مثل التهاب مفاصل (آرتريت ها)، شكستگي هاي التيام يافته استخوان و نيز بيماريهاي خوش خيم استخوان نيز جذب ماده راديواكتيو توسط استخوان افزايش مي يابد.

 

نحوه درمان سرطان پروستات:

اگر سرطان در مراحل اوليه بوده و هنوز به جاهاي ديگر گسترش نيافته باشد، برداشتن يا انهدام توده سرطاني، مي تواند باعث درمان بيماري شود. تا همين اواخر، اين عمل تنها كاري بود كه براي اكثر سرطانها انجام مي شد و در صورتي كه سرطان به جاهاي ديگر گسترش يافته بود، كار زيادي نمي شد انجام داد. با اين حال، امروزه درمانهاي متعددي وجود دارد كه مي توان سرطان را در صورتي كه به جاهاي ديگر هم گسترش يافته باشد، منهدم يا كوچك كرد. همانگونه كه بعداً خواهيم ديد، سرطان پروستات يكي از اولين انواع سرطاني بود كه براي آن درمان خاصي ابداع شد.

 

آنتي ژن اختصاصي پروستات:

امروزه تبليغات زيادي در مورد يك آزمايش نسبتاً جديد خون به نام "آنتي ژن اختصاصي پروستات" (PSA) مي شود كه از آن به عنوان يك روش تشخيص زودرس سرطان پروستات ياد مي شود. دانستن مطالبي در مورد اين آزمايش، اهميت زيادي دارد.

آنتي ژن اختصاصي پروستات، ماده اي است كه فقط توسط پروستات ساخته مي شود و قسمتي از مايعي مي باشد كه پروستات به مني اضافه مي كند. مقداري از PSA به داخل خون ريخته مي شود كه مي توان مقدار آن را اندازه گيري كرد. وجود ماده PSA در خون آقايان طبيعي مي باشد. وقتي يك پزشك درخواست آزمايش PSA مي كند، او مي خواهد بداند كه چه مقدار PSA در خون وجود دارد. مقدار PSA موجود در خون، از پروستات نشت كرده است. هرچه پروستات بزرگتر باشد، مقدار PSA كه به داخل خون نشت مي كند هم بيشتر خواهد بود. بنابراين هرچه سن شما بيشتر شود و پروستاتتان بزرگتر گردد، مقدار PSA خونتان هم افزايش مي يابد.

بعضي از بيماريهاي پروستات باعث مي شوند كه مقدار نشتي PSA به داخل خون بيشتر شود. اين وضعيت در سرطان پروستات ديده مي شود و به همين دليل است كه براي كشف سرطان پروستات در افراد، از آزمايش PSA استفاده مي كنند.

ساير بيماريهاي پروستات حتي باعث نشتي بيشتر PSA مي شوند. براي مثال، مقدار PSA ممكن است وقتي كه پروستات دچار عفونت شده است خيلي بالا برود. همچنين بعد از عمل جراحي پروستات يا حتي به دنبال يك معاينه با سيستوسكوپ يا وصل كردن سوند، مقدار PSA خون افزايش مي يابد.

از آنجائي كه افراد مسن تر داراي پروستات بزرگتري هستند و همچنين بيشتر داراي بيماريهاي غيرسرطاني پروستات مثل التهاب پروستات (پروستاتيت) مي باشند، ميانگين PSA در آقايان 75 ساله بيشتر از آقايان 55 ساله است. بنابراين اگر PSA شما بيشتر از حد طبيعي است، اين بدان معني نيست كه شما حتماً دچار سرطان پروستات هستيد، بلكه ممكن است دچار بزرگ شدن خوش خيم پروستات يا ساير بيماريهاي آن باشيد.

آزمايش PSA براي پي بردن به وجود سرطان پروستات در افراد، بسيار مفيد مي باشد اما نتايج اين آزمايش بايد دقيقاً تفسير شود. اگر مقدار PSA خيلي بالا برود، معمولاً نشان دهنده وجود سرطان پروستات است. اگر مقدار PSA فقط اندكي بالا برود، بايد آن را به حساب بزرگ شدن يا ساير بيماريهاي پروستات گذاست. قطعاً قبل از اينكه تشخيص سرطان پروستات را براي فردي بتوان اعلام نمود بايد آزمايشهاي بيشتري انجام داد. تشخيص معمولاً با نمونه برداري (بيوپسي) از پروستات با استفاده از يك سوزن باريك و مشاهده آن در زير ميكروسكوپ تأييد مي گردد.

اسكن اولتراسوند ترانس ركتال:

با استفاده از يك وسيله كوچك كه از طريق مقعد وارد راست روده مي شود، وضعيت پروستات با استفاده از سونوگرافي بررسي مي شود كه به اين روش اسكن اولتراسوند ترانس ركتال گفته مي‌شود. در صورت نياز مي توان با استفاده از يك سوزن باريك از اين طريق، نمونه كوچكي از پروستات را برداشت و براي انجام آزمايشات ميكروسكوپي به آزمايشگاه پاتولوژي فرستاد. از اين روش وقتي استفاده مي شود كه يك اندازه دقيق از پروستات را لازم داشته باشيم يا اينكه به سرطان پروستات مشكوك باشيم.

 

اشعه ايكس و سونوگرافي:

استفاده از اشعه ايكس در آزمايش اوروگرام داخل وريدي يا IVU سابقاً براي آقاياني كه دچار بيماري پروستات مي شدند به كار مي رفت. در اين آزمايش با تزريق يك ماده حاجب به داخل وريد، وضعيت كليه ها و مجاري ادراري بررسي مي شد. اما امروزه از اين آزمايش در موارد خاصي (مثلاً در هنگام وجود خون در ادرار) استفاده مي شود.

عكس ساده راديوگرافي از شكم نيز مي تواند سودمند باشد و به ويژه براي مشاهده سنگ در كليه ها يا مثانه مفيد مي باشد. همچنين اندازه مثانه در اين عكس ديده خواهد شد و بنابراين بعد از ادرار كردن، عكس بايد گرفته شود، تا مشخص شود كه آيا مثانه به طور كامل از ادرار خالي شده است يا خير.

استفاده از سونوگرافي براي مشاهده كليه ها بسيار آسان مي باشد كه اين كار با قرار دادن يك وسيله كوچك در پشت و جلوي شكم به راحتي انجام مي شود. از سونوگرافي مي توان براي فهميدن اين نكته كه چه مقدار از مثانه از ادرار خالي شده است استفاده نمود.


انواع عمل جراحي پروستات :

عمل هاي جراحي پروستات كه ساليان قبل انجام مي شد به صورت عمل جراحي "باز" بود و از طريق يك برش جراحي، قسمت بزرگ شده پروستات برداشته مي شد. حتي امروزه هم اگر پروستات خيلي بزرگ باشد، اين نوع جراحي، بهترين رشو مي باشد و معمولاً خيلي موفقيت آميز است. درست قبل از جنگ جهاني دوم، جراحان آمريكايي روشي را ابداع كردن كه اصطلاحاً به آن "تراشيدن پروستات از طريق پيشابراه" يا TURP (تي.يو. آر.پي) گفته مي شود. امروزه تقريباً تمام عمل هاي جراحي پروستات به اين روش انجام مي گيرد. يك دستگاه لوله مانند از طريق پيشابراه به محل پروستات فرستاده مي شود. با استفاده از دوربيني كه در اين وسيله قرار دارد، جراح مي تواند پروستات را ديده و آن را به صورت قطعه قطعه با استفاده از جريان الكتريسيته تراشيده و بيرون بياورد و نيز هرگونه خونريزي در آن محل را نيز با استفاده از همين جريان الكتريسيته بند آورد. پس از برداشتن قسمتهاي بزرگ شده پروستات، حفره اي در آن محل ايجاد مي شود كه ادرار مي تواند به راحتي از آن عبور كند.

گرچه عضله تنگ كننده اي كه در اطراف قسمت خروجي مثانه قرار دارد با استفاده از اين روش، بريده مي شود، اما جراح تمام سعي خود را مي كند كه به عضله تنگ كنندها ي كه در زير پروستات قرار دارد آسيبي وارد نشود تا بعد از جراحي، بيمار بتواند كنترل ادراري خوبي داشته باشد. حفره اي كه در محل جراحي ايجاد مي وشد، بزودي بعد از عمل جراحي با يك لايه حفاظتي به نام اپي تليوم پر مي شود. عمل جراحي حدوداً نيم ساعت طول مي كشد. معمولاً با استفاده از بي حسي نخاعي و در حاليكه بيمار بيدار مي باشد عمل جراحي انجام مي گيرد اما گاهي اوقات از بيهوشي عمومي هم استفاده مي شود. امروزه بسياري از جراحان با استفاده از يك دوربين متصل به يك تلويزيون كوچك، جراحي را انجام مي دهند و در صورتي كه بيمار بخواهد، مي تواند عمل جراحي را از طريق تلويزيون مشاهده نمايد.

اگر شما مي خواهيد يك عمل جراحي TURP (تي.يو.آر.پي) انجام دهيد، بايد يك روز قبل از عمل جراحي در بيمارستان بستري شويد. يك معاينه كلي، چند آزمايش خون و يك عكس راديوگرافي از قفسه سينه از شما گرفته مي شود. جراح اورولوژيست و متخصص بيهوشي در مورد عمل جراحي با شما صحبت خواهند كرد. شما ممكن است خودتان بين بيهوشي عمومي و بي حسي نخاعي، يكي را انتخاب نماييد اما در بعضي مواقع، مثلاً وقتي كه شما دچار يك بيماري ريوي هم هستيد، بيهوشي عمومي براي شما توصيه نمي گردد.


بعد از عمل جراحي

در عمل جراحي TURP (تي.يو.آر.پي) معمولاً فقط بين 4 يا 5 روز بستري در بيمارستان لازم مي باشد. از آنجائي كه در عمل جراحي TURP (تي.يو.آر.پي) هيچگونه برشي بر روي پوست ايجاد نمي شود، دردهاي بعد از عمل جراحي به ميزان قابل توجهي كمتر از ساير جراحي ها مي باشد.

 

خونريزي

بعد از عمل جراحي، يك سوند (كاتتر) در مثانه قرار داده مي شود تا ادرار را بيمار تخليه كند. اين سوند معمولاً بعد از دو روز برداشته مي شود. گرچه اكثر خونريزيهاي در پايان عمل جراحي تحت كنترل در خواهند آمد اما مقداري خون ممكن است وارد ادرار شود. بنابراين در طي يكي دو روز بعد از عمل جراحي، ادرار ممكن است كاملاً خون آلود باشد. گاهي اوقات، اين خون لخته شده و جلوي سوراخ سوند را مي گيرد. در صورتي كه چنين اتفاقي رخ داد، پزشك يا پرستار مي تواند با استفاده از يك سرنگ، اين لخته را پاك كند. بسياري از جراحان از سوندهاي مخصوصي استفاده مي كنند كه از خطر ايجاد اين لخته ها كم مي كند.

 

 

آيا عمل جراحي پروستات دردناك است؟

بعد از عمل جراحي TURP (تي.يو.آر.پي) شما هيچكدام از دردهايي كه در ساير جراحي ها وجود دارد را احساس نخواهد كرد، اما وجود سوند در مثانه مي تواند كمي ناراحت كننده باشد و ممكن است احساس پر بودن در مثانه ايجاد شود. گاهي اوقات اسپاسم هاي دردناك رخ مي دهند. اگر اين دردها شديد باشند، دراوهاي مسكن تجويز خواهد شد. به شما توصيه خواهد شد كه هر روز مقدار زيادي آب بنوشيد تا به شستشوي مثانه شما كمك شود.

 

بازگشت به زندگي عادي

همينكه سوند از مثانه بيرون كشيده شود، شما بايد قارد باشيد كه ادرار نماييد. طبيعي است كه شما در طي يكي دو روز اولي كه سوند برداشته مي شود دچار تكرر ادرار شويد و مجبور شويد كه مدام به توالت برويد و اغلب كنترل ادرار در اوايل براي شما مشكل خواهد بود. يك فيزيوتراپيست (يا يك پرستار) به شما تمريناتي را ياد خواهد داد كه به كنترل ادرار كردن شما كمك نمايد. بعد از دو روز كه سوند برداشته شد، معمولاً بيمار از بيمارستان مرخص مي كند.

گرچه در عمل جراحي TURP (تي.يو.آر.پي) هيچگونه برشي بر روي پوست ايجاد نمي شود كه احتياج به ترميم داشته باشد، اما اهميت زيادي دارد كه بدانيم خود پروستات داراي زخم بوده و مدتي زمان لازم دارد تا زخمهايش بهبود يابند. براي اين كار، چند هفته وقت لازم است و در اين مدت بايد چند توصيه را انجام دهيد. به نوشيدن مقادير زياد آب و مايعات (البته نه الكل) ادامه دهيد. از بلند كردن اجسام سنگين خودداري نموده و به مدت دو يا سه هفته رانندگي نكنيد. همچنين در طي اين مدت از انجام مقاربت هاي جنسي خودداري نماييد. شما ممكن است گاهي اوقات در ادرارتان تكه هايي از بافت را ببينيد، اين وضعيت شبيه حالتي است كه وقتي پوست زخمي شده در حال بهبود است، پوسته هايي از آن جدا مي شوند. بعد از عمل جراحي پروستات، گاهي هاوقات مقادير اندكي خون در ادرار وجود دارد. در مواقعي هم ممكن است خونريزي شديدي رخ دهد كه معمولاً يك يا دو هفته بعد از عمل جراحي اين اتفاق مي افتد. اگر چنين اتفاقي افتاد و ادرارتان كاملاً خون آلود بود، دچار هراس و نگارني نشويد زيرا اهميت زيادي ندارد. مقادير زيادي آب و مايعات بنوشيد و در صورتي كه بعد از چند ساعت ادرارتان هنوز خون آلود بود، يا پزشكتان تماس بگيريد.

گاهي اوقات وجود لخته هاي خون باعث اشكال در ادرار كردن مي شود. اگر چنين وضعيتي رخ داد شما ممكن است نياز داشته باشيد كه به بيمارستان مراجعه كرده و گاهي اوقات براي يكي دو روزي سوند به شما وصل شود. چنين خونريزيهايي معمولاً بهبود مي يابند. گاهي اوقات اين خونريزي ها به علت يك عفونت ايجاد مي شوند كه در چنين مواردي، آنتي بيوتيكهاي مناسب تجويز مي گردد.

از آنجايي كه بزرگ شدن خوش خيم پروستات به تدريج و در طي چندين سال در اكثر آقايان رخ مي دهد و مثانه آنها در طي اين مدت با فشار بيشتري كار مي كند، بعد از عمل جراحي پروستات، فشار و سرعت جريان ادراري اين افراد بسيار زياد مي شود بطوريكه موجب تعجب آنها مي گردد. در مواردي كه علايم تكرر ادار وجود دارد، بعد از عمل جراحي ممكن است زمان زيادي براي برطرف شدن اين علايم لازم باشد و يا اينكه ممكن است هيچگاه به وضعيت طبيعي برنگردد. بلند شدن هاي مكرر در هنگام خواب شبانه براي ادرار كردن، ممكن است بعد از عمل جراحي هم ادامه يابد زيرا اين وضعيت بيشتر به بالا رفتن سن و پيري مربوط است تا به اشكالات پروستات.

علامت ديگري كه ممكن است بعد از عمل جراحي هم بهبود نيابد، نشت كردن ادرار (قطره قطره آمدن ادرار) در پايان ادرار كردن مي باشد. در واقع بعضي از آقايان براي اولين بار بعد از عمل جراحي متوجه اين نشتي ادرار مي شوند. ادرار از حفره اي كه در عمل جراحي در پروستات ايجاد شده، نشت مي كند. معمولاً با كمي مراقبت مي توان در هنگام ادرار كردن، اين وضعيت را كنترل نمود.

مشكلي كه تقريباً هميشه بعد از عمل جراحي اتفاق مي افتد آن چيزي است كه پزشكان به آن "انزال معكوس" اصطلاحاً مي گويند. در اين موارد، در هنگام اوج فعاليت جنسي، هيچگونه مايعي (مني) خارج نمي گردد. در عمل جراحي، عضله تنگ كننده اي كه در اطراف گردن مثانه و در بالاي پروستات قرار دارد، همراه با بافت پروستات بريده و برداشته مي شود و به همين دليل در هنگام انزال، مايع مني به جاي اينكه به طور طبيعي به سمت بيرون بيايد به داخل مثانه مي رود. معمولاً ساير فعاليتهاي جنسي، طبيعي بوده و مشكلي در آنها وجود ندارد، گرچه بعضي از آقايان اظهار مي دارند كه بعد از عمل جراحي، در نعوظ آلت دچار مشكل هستند.

بعد از عمل جراحي پروستات، كنترل ادرار بايد طبيعي باشد. اگر شما قبل از عمل جراحي از تكرر ادرار يا عجله براي ادرار كردن رنج مي بريد، ممكن است بعد از عمل جراحي دچار نشتي و قطره قطره آمدن ادرار هم بشويد و نياز داشته باشيد كه به طور موقت از قرصهايي استافده نماييد. تا مثانه تان را آرام نگهداريد. به ندرت، عضله تنگ كننده اي كه در زير پروستات قرار دارد هم در طي عمل جراحي ضعيف مي شود. با انجام تمرينات خاصي مي توان اين عضله را تقويت نمود و مشكل را برطرف كرد. خيلي غير معمول است كه اين مشكل به طور دايمي باقي بماند. در چنين مواردي مي توان با انجام يك عمل جراحي، اين وضعيت را اصلاح نمود. گاهي اوقات، نشتي و قطره قطره آمدن ادرار به دليل ناكافي برداشتن پروستات در هنگام عمل جراحي صورت مي گيرد. در چنين وضعيتي بايد دوباره اقدام به عمل جراحي پروستات (TURP) شود.

افرادي كه تحت عمل جراحي تي.يو.آر.پي TURP قرار گرفته اند در ميان ساير بيماراني كه به اورورلوژيستها مراجعه مي كنند از رضايت بيشتري برخوردارند. اكثر آنها از انجام عمل جراحي، خوشحال و راضي هستند، اما تعداد كمي از آنها هم كه قبل از عمل جراحي، علايم خفيفي داشته اند از نتايج عمل جراحي رضايت نداشته و دچار مشكلات بيشري شده اند.

نتايج بدي كه گاهي اوقات از انجام عمل جراحي تي.يو.آر.پي TURP به دست مي آيد، معمولاً نشان دهنده اين موضوع است كه عمل جراحي، بهترين درمان مناسب براي هر فردي نمي باشد. به همين دليل است كه قبل از عمل جراحي بايد آزمايشهاي متعددي صورت پذيرد تا معلوم شود كه آيا انجام عمل جراحي براي بيمار مفيد مي باشد يا خير.

 

بند آمدن ادرار :

احتباس يا بند آمدن ادرار، يكي از ناخوشايندترين چيزهايي است كه مي تواند در آقايان دچار مشكلات پروستات رخ دهد. در چنين مواقعي، اين افراد احساس دفع ادرار دارند اما وقتي به توالت مي روند با تمام زوري كه مي زنند هيچ ادراري خارج نمي شود و يا اينكه فقط چند قطره بيرون مي آيد. وقتي كه مثانه يك فرد دچار مشكلات پروستات پر از ادرار مي گردد، درد آن نيز به تدريج بيشتر و بيشتر مي شود. گاهي اوقات بعد از يك مدت طولاني ناراحتي، بالاخره به طور خود به خود مشكل برطرف مي شود. اما اغلب اين اتفاق نمي افتد و شخص را مجبور مي سازد كه به بيمارستان برود و يك سوند در مثانه اش قرار بدهند تا ادرارش تخليه شود. سوند گذاشتن به نظر كمي ناخوشايند مي آيد اما به قدري مؤثر مي باشد كه پزشكان از آن به عنوان باارزش ترين كاري كه مي توانند براي يك بيمار انجام دهند نام مي برند.

 

جراحي سرطان:

اكثر افراد انتظار دارند كه با عمل جراحي و برداشتن تمام يا قسمتهايي از پروستات، سرطان آنها درمان شود. در سال 1905 ميلادي دكتر هيوهامپتون يانگ، جراح اورولوژيست بيمارستان جان هاپكينز آمريكا، براي اولين بار جراحي را در چند بيمار مبتلا به سرطان پروستات به كار برد. در اين نوع عمل جراحي، تمام پروستات برداشته مي شود. سرطان پروستات تا وقتي به جاهاي ديگر بدن گسترش نيافته است به سختي تشخيص داده مي شود و در آن هنگام هم ديگر تنها با برداشتن پروستات نمي توان بيماري را معالجه نمود.

گرچه امروزه پزشكان مي توانند سرطان پروستات را در مراحل اوليه آن تشخيص دهند، بسياري از سرطانهاي كوچك پروستات خيلي به آرامي رشد مي كنند و حدود 10 سال طول مي كشد تا علايم خود را نشان دهند. بنابراين براي يك شخص سالخورده (مثلاً 85 ساله) اين نوع از سرطانها كه خيلي به كندي رشد مي كنند مشكل زيادي ايجاد نكرده و نبايد آنها را تحت عمل جراحي قرار داد، زيرا در سن آنها، تحمل عمل جراحي بسيار سخت مي باشد. به همين دليل، عمل جراحي برداشتن پروستات، فقط در بيماران با سنين كمتر و در مواردي كه دليلي وجود داشته باشد كه بدانيم سرعت رشد سرطان زياد مي باشد، انجام مي گردد. معمولاً عمل جراحي فقط در مردان زير 70 سال توصيه مي شود، گرچه سن دقيق آن بستگي به وضعيت سلامت هر فردي متفاوت است.

 

بزرگي پروستات

چرا پروستات بزرگ مي شود ؟

اكثر بزرگ شدن پروستاتها به دليل رشد بي ضرر بافت پروستات رخ مي دهند، و يك قسمت از روند طبيعي پيري محسوب مي گردند. بزرگ شدن پروستات مي تواند به دليل سرطان پروستات يا التهاب پروستات نيز باشد.

 

بزرگ شدن خوش خيم پروستات

در اكثر آقايان با افزايش سن آنها، پروستات هم بزرگ مي شود. در زير ميكروسكوپ، اين بزرگ شدن خوش خيم (ساده و غيرسرطاني) به صورت تغييراتي ديده مي شود كه به آن اصطلاحاً "بزرگ شدن يا هيپرپلازي خوش خيم پروستات" يا به طور اختصار "بي پي اچ" (BPH) گفته مي شود. علت دقيق اين بزرگ شدن پروستات هنوز نامشخص است، اما اين بزرگ شدن پروستات، نيازمند هورمونهاي مردانه است و مرداني كه در سنين جواني بيضه هايشان را از دست داده اند و عقيم يا اخته شده اند، هيچگاه دچار بزرگ شدن پروستات نمي شوند. اكثر مردان بالاي 80 سال دچار بزرگ شدن خوش خيم پروستات هستند و حدود نيمي از آنها علايم بزرگ شدن پروستات را نشان مي دهند.

همچنان كه پروستات بزرگ مي شود، هم اپي تليوم و هم استروما رشد مي كنند. گاهي اوقات خود پروستات زياد بزرگ نيست و به نظر مي رسد علايم ناراحت كننده اي كه ايجاد مي شود به علت انقباض عضلات استروما است كه موجب تنگ شدن دريچه ماثنه و پيشابراه مي گردد.

بزرگ شدن خوش خيم پروستات (بي پي اچ BPH) از قسمت داخلي پروستات آغاز مي گردد و وقتي كه بزرگ مي شود، به قسمت خارجي پروستات فشار وارد آورده و آن را به سمت پوسته آن، كه اصطلاحاً به آن كپسول گفته مي شود، مي فرستد. بزرگ شدن خوش خيم پروستات هيچگاه به خارج از پروستات انتشار نمي يابد. هرچقدر كه پروستات بزرگ باشد، داخل كپسول باقي مي ماند كه مثل يك فندق در پوسته خودش است. وقتي كه پزشك، يك بزرگ شدن خوش خيم پروستات را معاينه مي كند، سطح صاف و هموار و حالت لاستيكي آن را با انگشتانش احساس مي كند. در چنين مواردي، خود شخص بيمار هيچگونه احساس غير معمولي از بزرگ شدن پروستات ندارد.

 

درمان بزرگ شدن خوش خيم پروستات :

تا همين چند سال اخير، تنها درمان واقعي براي بزرگ شدن خوش خيم پروستات، انجام عمل جراحي بود. اگر علايم افراد مبتلا به بزرگ شدن خوش خيم پروستات، زياد هم بد نباشد، اكثر اين افراد فقط نياز به اين دارند كه مطمئن شوند كه مشكلشان وخيم و جدي نيست و با چند توصيه ساده مثل دقت كردن در ميزان نوشيدن مايعات، وقت كافي گذاشتن براي ادرار كردن و تخليه مثانه و كنار آمدن با ساير علايم جزئي اين وضعيت، مي توانند بدون اقدام به عمل جراحي، به زندگي طبيعي خود ادامه دهند.

 هميشه احتمال خطر عوارض جانبي هرگونه درماني (چه درمان جراحي و چه درمان دارويي) وجود دارد و اگر علايم بيماري، خفيف و جزئي باشد، عوارض جانبي درمان آن ممكن است از خود بيماري هم بدتر باشد. تحقيقات نشان داده است كه عمل هاي جراحي پروستات در مواردي كه بيمار از علايم شديد بيماري رنج مي برد، معمولاً موفقت آميز هستند، اما بسياري از افرادي كه فقط دچار علايم جزئي بيماري بوده اند و اقدام به عمل جراحي كرده اند، نتايج موفقيت آميزي كسب نكرده اند.

مؤثرترين روش درمان بزرگ شدن خوش خيم پروستات (بي پي اچ BPH) انجام عمل جراحي مي باشد. اگر بيمار دچار احتباس (بند آمدن) ادرار شده است يا اگر انسداد راه ادراري باعث نارسايي كليه ها شده است، اقدام به عمل جراحي از ساير درمانها بهتر مي باشد. گاهي اوقات آزمايشها نشان مي دهند كه انسداد راه ادراري به قدري بد است كه بايد با عمل جراحي اقدام به جلوگيري از عوارض اين انسداد شود. اگر علايم بزرگ شدن خوش خيم پروستات خيلي شديد هستند، معمولاً انجام عمل جراحي، بهترين راه بهبود آنها مي باشد. حتي اگر علايم بيماري خفيف و جزئي باشند، اما آزمايشها نشان دهند كه پروستات باعث انسداد زياد راه ادراري شده است، عمل جراحي تنها راه مؤثر مي باشد.

در مقايسه با ساير عمل هاي جراحي، عمل جراحي پروستات كاملاً بي خطر مي باشد. آقاياني كه بيماريهاي ديگري هم دارند (مثل بيماريهاي قلبي يا ريوي) مي توانند به راحتي اقدام به عمل جراحي پروستات كنند، اما بايد توصيه هايي را كه از طرف پزشك به آنها مي شود را انجام دهند.

 

درمان دارويي:

براي مرداني كه علايم پروستات آنها زياد هم بد نمي باشد يا اينكه نمي خواهند تحت عمل جراحي قرار بگيرند و يا اينكه از وضعيت مناسبي براي عمل جراحي پروستات برخوردار نيستند، به غير از عمل جراحي، راه حل ديگري هم وجود دارد. امروزه مي توان بزرگ شدن خوش خيم پروستات (بي پي اچ) را با استفاده از داروها نيز درمان نمود. براي درمان پروستات، دو دسته دارو وجود دارد كه يك دسته از اين داروها باعث كوچك شدن پروستات مي شوند و دسته ديگر باعث شل شدن عضله پروستات و گردن مثانه مي گردند. هر دو نوع اين داروها مي توانند انسدادي كه توسط پروستات ايجاد شده را كاهش داده و علايم آن را تسكين دهند.

 

التهاب پروستات

 

التهاب پروستات (پروستاتيت):

التهاب پروستات يا اصطلاحاً "پروستات" در اثر عفونت يا بعضي علل ديگر ايجاد مي شود و نسبتاً شايع مي باشد. اين وضعيت تقريباً در هر سني ممكن است رخ دهد. گاهي اوقات باعث بروز علايمي شبيه التهاب مثانه (سيستيت) مثل احساس سوزش در هنگام ادرار كردن مي شود. در آقايان مسن تر كه دچار بزرگ شدن خوش خيم پروستات هم هستند، التهاب پروستات مي تواند باعث افزايش ناگهاني علايم آن (مثل بند آمدن ادرار) شود.

التهاب پروستات ممكن است ايجاد علايم مبهمي كند كه تشخيص را مشكل مي سازد. در قسمتهاي قعدي، بيشتر راجع به التهاب پروستات (پروستاتيت) بحث خواهيم كرد.

علايم شبيه مشكلات پروستات:

گرچه ما در مورد علايم پروستات صحبت مي كنيم، مشكلات ادراري مي توانند به علت انواع مختلف چيزها ايجاد شوند و يكي از دلايلي كه پزشكان نياز به انجام آزمايشهاي ويژه دارند، تأييد اين مسئله است كه آيا اين مشكلات بيمار به علت پروستات است يا خير و سپس درمان مناسب را آنها انتخاب مي كنند.

 

انسداد راه ادرار

آقاياني كه به تنگي پيشابراه، سنگهاي مثانه و تومورهاي (غده هاي) مثانه دچار هستند ممكن است علايم مشابه كساني كه مبتلا به بيماريهاي پروستات هستند را نشان دهند.

 

تنگي پيشابراه

به غير از بزرگ شدن خوش خيم پروستات (بي پي اچ BPH)، وضعيتي كه بيشتر باعث انسداد پيشابراه مي شود، تنگي پيشابراه مي باشد. در تنگي پيشابراه، در هر قسمتي از پيشابراه (از زير پروستات تا داخل آلت تناسلي) ممكن است مجراي پيشابراه باريك شود.

تنگي ها مي توانند بر اثر صدمات و تصادفاتي مثل افتادن بر روي شاخه درختان و يا شكستگي استخوان لگن ايجاد شوند. اين تنگيها مي توانند بر اثر عفونتها (شامل بيماريهاي مقاربتي) نيز رخ دند. يك علت شايع ايجاد تنگي ها، استفاده از سوند ادراري (كاتتر) در هنگام عمل هاي جراحي (مثلاً جراحي قلب) مي باشد. تنگي پيشابراه مي تواند بعد از عمل هاي جراحي خود پروستات هم ديده شود.

علت تنگي پيشابراه مي تواند مربوط به اتفاقاتي كه در سالهاي قبل افتاده هم باشد، بنابراين وقتي پزشك از شما در اين موارد سؤال مي كند، حوادث سالهاي قبل را هم بايد به او بگوييد. تنگي ها مي توانند در هر سني ايجاد شوند، بنابراين وقتي كه يك فرد جوان دچار علايم پروستات مي شود، بيشتر به وجود تنگي پيشابراه در آنها مشكوك مي شويم